Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide tartılır böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ve temiz gelir elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar vermek gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül çizgisinin eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin akar ve notalar daha geç açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki his ve burnun duyduğu aroma oysa ikisi birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir nefes de narin tonları örter. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ile not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net taşıyabilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk farkı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda koşullarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net görülür tadım anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da koku olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.
Basarili.